W Polsce koordynatorzy transplantacyjni zatrudnieni są w 143 szpitalach, podczas gdy w 410 można identyfikować zmarłych jako potencjalnych dawców narządów - stwierdza raport NIK. W latach 2007-2010 do przeszczepów wykorzystano 4 478 narządów, co stanowiło 95,9 proc. pobranych.
Zidentyfikowano 2 208 zmarłych dawców Narządy pobrano od 1709 zmarłych osób. Najwięcej przeszczepów dotyczyło nerek – 72,3 proc., wątroby – 18,6 proc. Przeszczepy serca stanowiły 6,1 proc. ogółu, trzustki – 1,8 proc., płuca – 1 proc. W roku 2010 wszczepiono ogółem 1376 narządów, w tym 1306 od dawców zmarłych wobec 1147 narządów, w tym 1102 od dawców zmarłych w 2009 roku. NIK stwierdza jednak, że liczba dawców zgłoszonych przez szpitale do przeszczepu była niewielka w porównaniu z liczbą osób zmarłych w tych szpitalach w tym samym czasie. Zdaniem Izby wynika to z niewielkiej liczby oddziałów kluczowych, w których pozyskuje się narządy – neurologii, neurochirurgii, intensywnej terapii, ale także istnienia przeciwskazań medycznych do pobrań, a także braku zgody rodziny na pobranie narządów. NIK stwierdza w raporcie, że poprawa powinna jednak nastąpić w zakresie procedury kwalifikowania pacjentów do przeszczepu tak, aby osoby chore nie trafiały na listę oczekujących w ostatniej chwili, a odpowiednio wcześniej z uwzględnieniem czasu oczekiwania na przeszczep, który wynosi od kilku do nawet 34 miesięcy.
Liczba dawców w relacji do liczby zgonów w 2010 roku stanowiła 2,11 proc. wobec 1,67 proc. w roku 2009. Zdaniem prof. Mariana Zembali niska aktywność poszczególnych szpitali w zakresie zgłaszania dawców mogła być spowodowana ich słabością organizacyjną, ale także konsekwencją problemów finansowych. Koszty przygotowania dawcy mogły się wydawać dodatkowym, niepotrzebnym obciążeniem. Jednocześnie profesor podkreśla, że obecne zaangażowanie Ministerstwa Zdrowia na rzecz transplantacji jest największe spośród znanych mu działań podejmowanych przez poprzednie ekipy.
NIK na potrzeby raportu zwróciła się do 29 szpitali o podanie liczby dawców oraz liczby zgonów w latach 2007-2010. Najwięcej dawców zidentyfikowano w Wojewódzkim Szpitalu Zespolonym im. Marii Skłodowskiej-Curie w Szczecinie – 31 wobec 474 zgonów po dziewięciu miesiącach 2010 roku. Centralny Szpital Kliniczny MSWiA w Warszawie zgłosił 4 dawców w relacji do 808 zgonów. Wojewódzki Szpital Zespolony w Elblągu zidentyfikował 21 dawców wobec 291 zgonów po dziewięciu miesiącach 2010 roku.